# 20. Weryfikacja raportów 16 („utopia – model systemu”) i 17 („gniazdka – infrastruktura”)

> **Uwaga (aktualizacja 9.10.2026):** to zapis researchu sprzed weryfikacji filmu. Treści raportu nie zmienialiśmy, ale część liczb poprawiono później. W filmie i na stronie jest:
>
> - **koszty po wszystkich korektach (raporty 21 i 23): wariant z gazem jako rezerwą ok. 80–83 €/MWh, 100% odnawialnych źródeł ok. 100–110 €/MWh.** Szacunki z § 0 i § 2 (79–80 i 105–115 €/MWh) to etap pośredni, przed korektą kosztu kawern solnych w raporcie 21.
>
> Zestawienie wszystkich poprawek: synteza (`00_SYNTEZA.md`), ramka „Aktualizacja po weryfikacji”.

*Stan na 27.09.2026. Fact-check pozycji oznaczonych w raportach 16 i 17 jako [N], [Ś], „niezweryfikowane”, „z pamięci” i „do weryfikacji” (lista w p. 9 raportu 17). Oznaczenia: [W] wysoka pewność, [Ś] średnia, [N] niska, [OBL] nasze obliczenie. Kursy do przeliczeń: 1 € ≈ 4,25 zł, 1 $ ≈ 0,92 €, 1 NOK ≈ 0,36 zł (przybliżone).*

---

## 0. Najważniejsze w 10 punktach

1. **Rejestr aut po czyszczeniu CEPiK jest znacznie mniejszy, niż podaje raport 17.** 10.06.2024 z CEPiK wypadło ~7,16 mln „martwych dusz”. GUS podaje za koniec 2024 r. **22,9 mln** samochodów osobowych (612/1000 mieszk.), w tym 21,4 mln w wieku do 30 lat. Samar podaje za koniec 2025 r. **21,08 mln** (565/1000), ACEA za 2024 r. **20,5 mln** „cars in operation”. Liczba „27–28 mln, 723/1000” w raporcie 17 jest nieaktualna (to stan sprzed czyszczenia, 2023 r.).
2. **Najlepszy szacunek aut faktycznie użytkowanych to ~20–21 mln** [Ś]. Model 16 przyjął 17,5 mln, a raport 17 18–22 mln (środek 20 mln). **Łączny przebieg w modelu (~226 mld km) jest jednak spójny** z liczbą ~20,5 mln aut × ~11 tys. km. Zaniżona jest tylko liczba aut, a nie energia. Wniosek „flota V2G jest 9–16× za mała na najgorszy tydzień” pozostaje: po korekcie wychodzi 8–14×.
3. **Zimowe zużycie EV w modelu (+52% przy −10°C) jest zgodne z danymi.** Recurrent (30 tys. aut) podaje zasięg 78% przy 0°C i 70% przy −7°C, czyli +28% i +43% zużycia. Model daje +31% i +45%. ADAC: +21–30% przy 0°C na realnej trasie, ok. +70% na krótkich trasach przy −7°C.
4. **Emisje energetyki: ~90–100 Mt jest poprawne.** KOBiZE przypisuje produkcji energii elektrycznej w 2024 r. **88,7 Mt CO2** (717 kg/MWh ze spalania). Ember za 2025 r. podaje 2,7 t CO2e na mieszkańca, czyli ~99 Mt.
5. **Koszty w modelu 16 są raczej optymistyczne dla technologii „wodorowych” i dla PV:**
   - PV 600 €/kW wobec 700–900 €/kW dla farm naziemnych i 900–2000 €/kW dla dachów (Fraunhofer 2024);
   - elektrolizer 1 200 €/kW wobec 1 500–2 400 $/kW zainstalowanego chińskiego elektrolizera poza Chinami (IEA GHR 2025);
   - turbina H2 o sprawności 0,55 za 1 000 €/kW wobec 1 100–2 400 €/kW dla H2-GuD (Fraunhofer);
   - kawerna przy 1 cyklu/rok raczej w górnej części widełek.

   Realistyczna korekta: **wariant 100% OZE ~+15–20 €/MWh (91 → ~105–110)**, wariant z gazem ~+5 €/MWh (74 → ~79–80) [OBL, Ś]. Kierunek wniosku „ostatnie 10–15% jest najdroższe” **wzmacnia się**.
6. **Wiatr na lądzie (1 500 €/kW), bateria (200 €/kWh) i CCGT (1 300 €/kW) są realne.** Polskie kontrakty EPC 2025 to 5,3–5,5 tys. zł/kW, czyli ~1 250–1 300 €/kW bez kosztów inwestora. **Offshore 3 200 €/kW jest zaniżone** (Baltic Power ~4 150 €/kW). Wzmacnia to jednak wniosek „offshore przegrywa z lądem”.
7. **Koszty gniazd w 17 są w rozsądnych widełkach:**
   - wallbox 11 kW w PL z montażem: 4 000–6 500 zł;
   - latarnia ubitricity: ~1 250–1 430 £/punkt, własne koszty ubitricity;
   - Norwegia: wspólna infrastruktura 5–15 tys. NOK na miejsce plus boks 10–20 tys. NOK.
8. **Norwegia, prawo do ładowania:**
   - 2017 dla sameie (eierseksjonsloven § 25 a);
   - 2020 dla borettslag (§ 5-11 a);
   - od 1.01.2025 zarząd praktycznie nie może odmówić.
9. **Pozostałe korekty drobne:**
   - Chester i in. 2010 szacują **105 mln – 2 mld** miejsc w USA, a nie 0,8–2 mld;
   - Acharya i in. 2020 to **IEEE Access**, nie *Nature Energy*;
   - IRENA nie jest źródłem liczby „CCGT ~2 400 $/kW”. To Lazard 2026 (wariant wysoki 2 400–2 600 $/kW) i GridLab.
10. **Niespójność między 16 a 17:**
    - raport 16 liczy ładowarki jako 16 mln × 1 000 € = 16 mld €;
    - raport 17 liczy ~26,6 mln punktów za ~147 mld zł ≈ **35 mld €**.

    Do filmu trzeba przyjąć jedną wersję, najlepiej tę z 17.

---

## 1. Tabela weryfikacji

| # | Pozycja | Wartość w raporcie | Wartość zweryfikowana | Źródło (URL, data) | Pewność | Wpływ na wnioski |
|---|---|---|---|---|---|---|
| **FLOTA I PRZEBIEG** |||||||
| 1 | Zarejestrowane samochody osobowe | 17: ~27–28 mln (723/1000, 2023); 16: CEPiK „26–27 mln [N]” | **Po czyszczeniu CEPiK (10.06.2024, −7,16 mln pojazdów):** GUS koniec 2024: **22,9 mln** (612/1000), w tym 21,4 mln do 30 lat. Samar koniec 2025: **21,08 mln** (565/1000), „martwych dusz” poniżej 3 mln. ACEA 2024: **20,50 mln** (560/1000) | GUS, *Transport – wyniki działalności w 2024 r.* (IX 2025), https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5511/9/24/1/transport__wyniki_dzialalnosci_w_2024_r..pdf ; Samar 18.03.2026, https://www.samar.pl/rynek-w-liczbach/park-samochodowosobowych-na-koniec-2025-roku-2026 ; Samar 2.04.2025, https://www.samar.pl/rynek-w-liczbach/park-samochodow-osobowych-2025 ; ACEA *Vehicles on European roads 2026*, https://www.acea.auto/files/ACEA_Report-%E2%80%93-Vehicles_on_European_roads_2026.pdf ; Spidersweb 14.06.2024, https://autoblog.spidersweb.pl/czyszczenie-cepik-wyrejestrowanie-samochodu-7-mln-aut (wszystkie pobrane 27.09.2026) | [W] | **Poprawić tekst 17** (1.1 i skrót). Stare „27 mln / 723 na 1000” jest mylące. Nie zmienia wniosków liczbowych |
| 2 | Auta faktycznie użytkowane | 16: 17,5 mln („ekwiwalent paliwowy”); 17: 18–22 mln (środek 20) | **~20–21 mln** [Ś]. Rejestr po czyszczeniu (Samar 21,1 mln, ACEA 20,5 mln) już nie zawiera większości martwych dusz. Część aut to drugie auta o małym przebiegu. Proxy OC: UFG ma **29,7 mln** pojazdów z aktywnym OC (koniec 2024), ale **wszystkich rodzajów** (ciężarowe ~3,3 mln, motocykle, przyczepy, ciągniki). Rozbicia na osobowe nie znaleziono, więc szacunek osobowych z OC to ~19–21 mln [N] | UFG via Samar, https://www.samar.pl/wiadomosci/ubezpieczenia-oc-i-ac-2024-2025 (pobrane 27.09.2026); jak w p. 1 | [Ś] (OC: [N]) | 17 (20 mln) trafione. W 16 liczba aut zaniżona o ~15–20%. Energia aut w 16 liczona z przebiegu, więc bez zmian. **Pojemność V2G: 0,44 → ~0,51 TWh** (20,5 mln × 25 kWh), okno smart 0,70 → ~0,82 TWh. Najgorszy tydzień (4–7 TWh) nadal **8–14× za dużo**. Wniosek bez zmian |
| 3 | Średni roczny przebieg | 16: 12 900 km/auto × 17,5 mln = ~226 mld km; 17: ~12 tys. km | GUS (badanie gospodarstw domowych 2021): średnio **13 323 km**, mediana **10 000 km**. Przy 20,5 mln aut i 226 mld km wychodzi ~11 000 km/auto. Kontrola paliwowa: 16 mld l / ~7 l/100 km ≈ 229 mld km [OBL]. Średnia UE ~10 800 km (Odyssee-Mure). Odczytów liczników CEPiK w formie średniej rocznej nie znaleziono (autoDNA podaje tylko średni *stan* licznika ~208 tys. km) | mubi.pl (cytat GUS), https://mubi.pl/poradniki/zakladany-roczny-przebieg-samochodu/ ; Odyssee-Mure, https://www.odyssee-mure.eu/publications/efficiency-by-sector/transport/distance-travelled-by-car.html ; autoDNA 2025, https://www.autodna.pl/blog/przebieg-samochodu-dane-autodna-2025/ (27.09.2026) | [Ś] | **Łączny przebieg ~225–230 mld km jest spójny** z paliwem. Zmienia się tylko podział „liczba aut × km”. 44 TWh/rok dla aut bez zmian |
| **ZUŻYCIE EV ZIMĄ** |||||||
| 4 | Zużycie na poziomie baterii | 16: 15,5 kWh/100 km przy ≥15°C → 23,5 przy −10°C (+52%); 0,196 kWh/km z sieci średnio | **Recurrent** (30 tys. aut, USA, XI 2025): zasięg 78% maks. przy 0°C, 70% przy −7°C (≈ +28% / +43% zużycia). Pompa ciepła daje +10 p.p. zasięgu przy 0°C. **ADAC**: 0°C vs +20°C na realnej trasie +21–30% (ID.3 +30%, Zoe/e-208 +21%). Krótkie trasy 23 km przy −7°C vs +23°C: **+70%** (ID.5 i Kangoo >100%). **Geotab** (2020, starsze auta): −15°C → 54% zasięgu. **NAF El Prix zima 2026** (−7…−32°C): średnio −38% zasięgu vs WLTP | Recurrent, https://www.recurrentauto.com/research/winter-ev-range-loss (19.11.2025); ADAC, https://www.adac.de/rund-ums-fahrzeug/elektromobilitaet/laden/elektroauto-reichweite-winter/ ; NAF, https://www.naf.no/elbil/elprix-nytt/elprix-vinter-2026-rekkeviddetest ; Geotab, https://www.geotab.com/blog/ev-range/ (27.09.2026) | [W] dla przyrostu; [Ś] dla bazy | Model przy 0°C daje +31%, przy −7°C +45%, czyli **dokładnie w danych Recurrent**. −10°C (+52%) to rozsądna średnia floty z pompami ciepła. Bez pomp i przy krótkich trasach byłoby +70% i więcej. Baza 15,5 kWh/100 km może być ~5–10% za niska dla floty z 41% aut ≥1,9 t (GUS 2024). **Wniosek bez zmian**. W utopii auto jest podłączone, więc grzanie wstępne idzie z sieci (ta sama energia, inny moment) |
| **KOSZTY GNIAZD (raport 17)** |||||||
| 5 | Wallbox 11 kW w domu (PL) | 4 000–9 000 zł | **4 000–6 500 zł** z trasą do 20 m (urządzenie 3 500–8 000 zł, montaż ~1 000–3 500 zł) | ladujev.pl, https://sklep.ladujev.pl/blog/ile-kosztuje-montaz-wallboxa ; stacjeladowaniapojazdow.pl, https://stacjeladowaniapojazdow.pl/wallbox/wallbox-11kw (2026, pobrane 27.09.2026) | [Ś] | Górna granica 9 000 zł zawyżona, ale to tylko pozycja porównawcza. Wniosek bez zmian |
| 6 | Latarnia ubitricity / słupek | latarnia ~1–3 tys. £, słupek z przekopem 5–10 tys. £ | ubitricity: za 1 mln £ **700–800 latarni 5 kW** (≈1 250–1 430 £/punkt, koszty własne) albo 60–75 podwójnych słupków 7–22 kW (≈13–17 tys. £ na słupek, 6,7–8,3 tys. £ na punkt) albo 20–25 ładowarek 50 kW | ubitricity, https://ubitricity.com/en/is-lamppost-charging-right-for-your-local-authority/ (1.03.2024, pobrane 27.09.2026) | [Ś] (dane producenta) | Potwierdzone, dolna część widełek. Tabela 2.3 (latarnia 3,5–9 tys. zł, słupek 9–22 tys. zł) spójna |
| 7 | Norwegia: koszt na miejsce w borettslag/sameie | wspólna infrastruktura 10–30 tys. NOK/miejsce + punkt 10–15 tys. NOK [N] | **Grunninstallasjon 5–15 tys. NOK/miejsce**; ladeboks z montażem **10–20 tys. NOK**; abonament 100–300 NOK/mies.; Enova do 5 tys. NOK/punkt; Oslo 2025 dopłaca do 30% (maks. 8 tys. NOK/punkt, 2 mln NOK/projekt). Wytyczna Elbilforeningen: zarząd może obciążyć mieszkańca do ½ G (~70 tys. NOK w 2026) | Mittanbud (aktual. 30.07.2026), https://mittanbud.no/inspirasjon/elbillading-i-borettslag ; Elbilforeningen (w wynikach wyszukiwania; strona zwraca 403), https://elbil.no/om-lading-i-borettslag-og-sameier/ (27.09.2026) | [Ś] | Łącznie ~15–35 tys. NOK ≈ **5,5–12,5 tys. zł/miejsce**, zgodnie z tabelą 2.3 dla garażu (4–9 tys. zł). Wniosek bez zmian |
| 8 | Norwegia: „prawo do ładowania (2017)” | 2017 | **2017: sameie** (eierseksjonsloven § 25 a); **2020: borettslag** (borettslagsloven § 5-11 a); **od 1.01.2025** zarząd/walne praktycznie nie mogą odmówić. Borettslag + sameie to ~⅓ gospodarstw w NO. Odsetka spółdzielni z ładowaniem nie znaleziono [N] | Elaway, https://elaway.io/no/for-styret/elbillading-til-borettslag-og-sameie/regler ; USBL, https://www.usbl.no/inspirasjon-og-tips/eiendom-og-okonomi/na-har-du-rett-til-ladepunkt-for-elbil-i-borettslag-og-sameier (27.09.2026) | [W] | Doprecyzować datę. Wniosek bez zmian |
| 9 | Amsterdam „paal volgt auto” | [Ś, niezweryfikowane] | Potwierdzone co do zasady: kierowca EV z pozwoleniem parkingowym składa wniosek, a gmina wyznacza lokalizację. Polityka: 1 słupek z 2 punktami na lokalizację, nowe wnioski kierowane do istniejących słupków w pobliżu. Operatorzy: Vattenfall, TotalEnergies, Equans | Gemeenteblad 2024/373291, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2024-373291.html ; Vattenfall InCharge, https://incharge.vattenfall.nl/vraag-een-laadpaal-aan-in-jouw-gemeente/laadpaal-amsterdam (27.09.2026) | [Ś] | Bez zmian |
| 10 | Moduł MID, koszt „inteligencji” 500–1 500 zł | [Ś/N] | Nie znaleziono niezależnego źródła | – | [N] | Zostaje jako szacunek |
| **SIEĆ, ZACHOWANIA, TECHNIKA** |||||||
| 11 | Electric Nation (WPD/EA Technology, 673 uczestników, 2016–19) | ~700 aut; sterowanie akceptowane; duże baterie podłączane rzadziej | Potwierdzone: 673 uczestników. BEV podłączane średnio **co ~3 dni**, PHEV 0,76 sesji/dobę, baterie >35 kWh **0,31 sesji/dobę**. Auto podłączone średnio >12 h, ładuje ~1,5 h. **Szczyt jednoczesnego ładowania ~15–25% aut ok. 19:00**, czyli przy 7 kW ADMD ~1–1,75 kW/auto. 68% ładuje tylko w domu. Uczestnicy często nie zauważali ograniczeń. ToU skutecznie przesuwa pobór | GreenFlux/EN, *Powered Up*, https://www.greenflux.com/file/upload/img/downloads/electric-nation-powered-up.pdf ; electrive 29.07.2019, https://www.electrive.com/2019/07/29/electric-nation-smart-charging-research-grid-is-fine/ (27.09.2026) | [W] | Potwierdza „1–2 kW/auto bez sterowania” i wniosek o nawyku podłączania (co 3 dni) |
| 12 | My Electric Avenue | 32% obwodów nn przy 40–70% EV | Potwierdzone: **32% obwodów (312 tys.)** wymaga interwencji przy 40–70% klientów z EV. Esprit: uniknięte ≥2,2 mld £ wzmocnień do 2050 | EA Technology, https://eatechnology.com/sea/resources/projects/my-electric-avenue/ (27.09.2026) | [W] | Bez zmian |
| 13 | Plug-in rate / czas podłączenia | Joulo ~8 h/sesję; NL: auta stoją podłączone dłużej niż ładują | **NL (JRC + ElaadNL, 1,8 mln sesji, 6 lat): 61,4% czasu podłączenia to „idle”** (nie ładuje). Octopus: brak publicznej liczby odsetka codziennego podłączania; firma wprowadziła grywalizację „Streams”, żeby zachęcać do podłączania | JRC 3.05.2019, https://joint-research-centre.ec.europa.eu/jrc-news-and-updates/electric-vehicles-new-model-reduce-time-wasted-charging-points-2019-05-03_en ; Octopus, https://octopus.energy/smart/intelligent-octopus-go/ (27.09.2026) | [W] NL; [N] Octopus | Potwierdza, że elastyczność czasowa istnieje, a nawyk podłączania to główna niewiadoma |
| 14 | Cykle złącza Typ 2 | ≥10 000 [Ś] | **>10 000 cykli** (bez obciążenia, IEC 62196). Codziennie przez 15 lat to ~5 500 cykli | Monta, https://monta.com/en/blog/iec-62196/ ; Amphenol (karta), https://www.amphenol.co.jp/military/catalog/IEC_Type2_ChargingCoupler.pdf (27.09.2026) | [Ś→W] | Bez zmian |
| 15 | Pożary EV | Stavanger 2020 i Luton 2023 zaczęły się od diesli [W]; EV nie płoną częściej [Ś] | **Norwegia (DSB, I poł. 2025):** 0,034 pożaru/1000 BEV vs 0,195/1000 aut spalinowych (~6× mniej). 2024: 63 pożary EV przy >800 tys. BEV. **Szwecja (MSB 2022):** 24 pożary EV = 0,004% floty EV vs 0,08% spalinowych (~20× mniej). Uwaga: statystyki obejmują pożary z każdej przyczyny; nowsze EV vs starsza flota spalinowa zawyżają różnicę | PSNM 2025, https://psnm.org/2025/information/norwegia-obala-mit-o-pozarach-elektrykow-auta-spalinowe-plona-nawet-6-razy-czesciej/?lang=en ; European Fire Safety Alliance XI 2024, https://www.europeanfiresafetyalliance.org/wp-content/uploads/2024/11/Magnus_European_Fire_-Safety_Week_2024_Evs_Hynynen_Arvidson.pdf (27.09.2026) | [Ś] (wtórne omówienia danych DSB/MSB) | **Wzmacnia** tezę „EV nie płoną częściej”. Koszt ppoż. „×2 w starym garażu” zostaje [N] |
| 16 | ISO 15118-20 / AFIR | -20 w nowych punktach publicznych od ~2027 | Rozp. delegowane (UE) 2025/656: **ISO 15118-2 w nowych/odnawianych publicznych punktach AC i DC od 8.01.2026; ISO 15118-20 od 1.01.2027**. Źródła różnią się co do punktów prywatnych: część twierdzi, że też od 2027, ale AFIR dotyczy punktów publicznych [N]. CharIN wydał 28.04.2026 dokument wyjaśniający wdrożenie | Bender, https://www.bender.de/en/know-how/applications/emobility/alternative-fuels-infrastructure-regulation-afir-2025/ ; CharIN 28.04.2026, https://www.charin.global/media/pages/technology/knowledge-base/06a76f7571-1777821309/20260428_position-paper-clarifying-iso-15118-implementation-under-afir.pdf ; AMPECO IV 2025, https://www.ampeco.com/blog/april-2025-ev-charging-policy-update/ (27.09.2026) | [W] daty publiczne; [N] prywatne | Bez zmian. Warto dopisać datę 8.01.2026 dla -2 |
| 17 | ISO 15118 na AC w autach 2026 | „W AC rzadki” [Ś] | Brak autorytatywnej listy. Plug & Charge jest powszechny w DC (VW ID., Hyundai/Kia, BMW, Mercedes, Porsche). Obsługa HLC na AC zależy od modelu i oprogramowania. Pojedyncze auta mają dwukierunkowe AC (np. Renault 5 z Mobilize) | AMPECO, https://www.ampeco.com/guides/iso-15118-complete-guide-for-cpos-and-emsps/ ; Wikipedia ISO 15118, https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_15118 (27.09.2026) | [N] | Ocena „rzadki na AC” zostaje. Obejście przez API producenta (Octopus) nadal realne |
| 18 | UK Smart Charge Points Regulations 2021 | losowe opóźnienie do 10 min | Potwierdzone: domyślne **losowe opóźnienie do 600 s** (możliwość do 1 800 s, zmienne zdalnie), domyślne ładowanie poza szczytem | legislation.gov.uk SI 2021/1467 reg. 11, https://www.legislation.gov.uk/uksi/2021/1467/regulation/11/made?view=plain ; OCA, https://openchargealliance.org/wp-content/uploads/2024/01/ocpp_and_uk_ev_regulation-v1_0.pdf (27.09.2026) | [W] | Bez zmian |
| 19 | Acharya i in. 2020 | *Nature Energy* 2020 | **Błąd źródła:** Acharya, Dvorkin, Pandžić, Karri, „Cybersecurity of Smart Electric Vehicle Charging: A Power Grid Perspective”, **IEEE Access** 8 (2020) 214434–214453 | Semantic Scholar, https://www.semanticscholar.org/paper/Cybersecurity-of-Smart-Electric-Vehicle-Charging:-A-Acharya-Dvorkin/4c6e1931be3fdc9467558f0016b381f067f207d1 (27.09.2026) | [W] | Poprawić cytowanie. Teza bez zmian |
| 20 | Chester, Horvath, Madanat 2010 | 0,8–2 mld miejsc, ~3,4–8 na auto | **105 mln – 2 mld miejsc** w USA (ERL 5, 034001, 29.07.2010). W abstrakcie nie ma stosunku miejsc do aut | IOP, https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/5/3/034001 (27.09.2026) | [W] | Poprawić dolną granicę. Przy ~250 mln pojazdów w USA to ~0,4–8 miejsc na auto. Wniosek o PL (1,5–2,7 miejsca/auto) bez zmian |
| 21 | Liczba stacji SN/nn w PL | ~260 tys. [N] | **257 631 stacji SN** na koniec 2024 (w zdecydowanej większości SN/nn). W 2024 przybyło >2,9 tys. stacji | PTPiREE, *Raport 2025*, https://ptpiree.pl/wp-content/uploads/2025/07/raport_ptpiree_2025.pdf (VII 2025, pobrane 27.09.2026) | [W] | Potwierdzone. ~80 aut na stację, ~50 kW przy ładowaniu w 12 h bez zmian |
| 22 | Program budowy dróg krajowych | ~294 mld zł | **~291–292 mld zł** (RPBDK do 2030 z perspektywą do 2033, ogłoszony 9.08.2021: nowe zadania ~187 mld + kontynuacje ~105 mld) | NBI, https://nbi.com.pl/wiadomosci/ogloszono-rzadowy-program-budowy-drog-krajowych-do-2030-r-z-perspektywa-do-2033-r/ ; gov.pl, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/rzadowy-program-budowy-drog-krajowych-do-2030-r-z-perspektywa-do-2033-r (27.09.2026) | [Ś] (możliwe późniejsze aktualizacje limitu) | „Połowa programu dróg” bez zmian |
| **EMISJE** |||||||
| 23 | Emisje energetyki PL dziś | ~90–100 Mt [Ś] | **KOBiZE: 88,7 Mt CO2** przypisane produkcji energii elektrycznej w 2024 (123,7 TWh ze spalania, 717 kg/MWh; u odbiorcy 553 kg/MWh). **Ember 2025:** 2,7 t CO2e/mieszk. z sektora elektroenergetycznego ≈ **~99 Mt**; węgiel 51% produkcji, paliwa kopalne 69%. Cały EU ETS PL 2024: 149,9 Mt | KOBiZE XII 2025, https://www.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/aktualnosci/2025/142_Wskazniki_emisyjnosci_2025.pdf ; Ember, https://ember-energy.org/countries-and-regions/poland/ ; enerad (KOBiZE ETS), https://enerad.pl/emisje-co%E2%82%82-w-polsce-spadly-o-26-w-2024-roku-dane-kobize/ (27.09.2026) | [W] | Potwierdzone. „12–18 Mt w utopii = −85–90%” poprawne. Uwaga: KOBiZE nie liczy tu części „ciepłowniczej” elektrociepłowni ani ciepłowni. Z nimi baza byłaby wyższa, a redukcja jeszcze większa |
| **KOSZTY TECHNOLOGII (raport 16, tab. 1.4 i p. 9)** |||||||
| 24 | PV (miks naziemna/dach) | **600 €/kW**, O&M 12 | **Fraunhofer ISE 2024:** naziemna >1 MWp **700–900 €/kW**; dach >30 kWp 900–1 600; dach ≤30 kWp 1 000–2 000. **IRENA 2024:** średnia światowa **691 $/kW** (~635 €/kW, zdominowana przez Chiny/Indie). **Lazard 2026 (USA):** 1 250–1 850 $/kW | Fraunhofer ISE VII 2024, https://www.ise.fraunhofer.de/content/dam/ise/de/documents/publications/studies/DE2024_ISE_Studie_Stromgestehungskosten_Erneuerbare_Energien.pdf ; IRENA VII 2025, https://www.irena.org/-/media/Files/IRENA/Agency/Publication/2025/Jul/IRENA_TEC_RPGC_in_2024_2025.pdf ; Lazard LCOE+ 16.07.2026, https://www.lazard.com/media/kcfconhf/lazards-lcoeplus_vf.pdf (27.09.2026) | [W] | **Zaniżone** dla miksu z dachami. Realistycznie ~750–850 €/kW (np. 60% naziemnych po 650–700 i 40% dachów po 1 000), nawet przy spadku modułów do 0,10–0,13 €/Wp. **O2: +~4–5 €/MWh; O3 (152 GW PV): +~8–10 €/MWh** [OBL]. Optimum może przesunąć się w stronę wiatru (który w O3 i tak jest na limicie 60 GW). Jakościowo bez zmian |
| 25 | Wiatr na lądzie | **1 500 €/kW**, O&M 35 | Fraunhofer 2024: **1 300–1 900 €/kW**. IRENA 2024 (świat): 1 041 $/kW. Lazard 2026 (USA): 1 900–2 750 $/kW | jak wyżej | [W] | **Realne** (środek widełek europejskich). Bez zmian |
| 26 | Offshore z przyłączem | **3 200 €/kW** | **Baltic Power (1 140 MW): ~4,73 mld € ≈ 4 150 €/kW** (całość projektu). Fraunhofer 2024: 2 200–3 400 €/kW. IRENA 2024 (świat): 2 852 $/kW. Lazard 2026 (USA): 5 600–7 100 $/kW. Baltic Power: „do 4 TWh/rok”, czyli CF ~0,40 (model 0,42) | WysokieNapiecie / Strefa Biznesu (22 mld zł), https://strefabiznesu.pl/wydamy-22-miliardy-zl-czegos-takiego-polska-dotad-nie-widziala/ar/c3p2-27948131 ; Baltic Power, https://balticpower.pl/about-the-project/ (27.09.2026) | [Ś] | **Zaniżone o ~25%**, a CF lekko zawyżony. **Wzmacnia** wniosek „offshore przegrywa z lądem”. Wariant F9 byłby droższy (85 → ~90 €/MWh). Bez zmiany kierunku |
| 27 | Bateria 4 h | 200 €/kWh (BNEF Europa 177 $/kWh) | **BNEF ESS Cost Survey 2025:** turnkey 4 h: średnia świat **117 $/kWh**, Chiny 73, **Europa 177**, USA 219 $/kWh. Prognoza na 2035: Europa 101 $/kWh | Energy-Storage.News XII 2025, https://www.energy-storage.news/battery-storage-system-prices-continue-to-fall-sharply-bnef-and-ember-reports-find/ (27.09.2026) | [W] | 200 €/kWh jest **lekko zawyżone** (177 $ ≈ 163 €). Model i tak nie kupuje baterii przy V2G, więc tańsze baterie mogłyby lekko obniżyć moc sterowalną w wariantach bez aut. Wniosek bez zmian |
| 28 | Elektrolizer | **1 200 €/kW**, 20 l. | **IEA GHR 2025:** chiński elektrolizer zainstalowany poza Chinami **1 500–2 400 $/kW** (transport, cła; >50% to EPC i rezerwy), zachodnie zwykle drożej. Same systemy: Chiny ALK ~300–500 $/kW, Zachód ALK 750–1 300, PEM 2 000–2 450 $/kW (sprzęt, bez EPC) | IEA GHR 2025, https://www.iea.org/reports/global-hydrogen-review-2025/executive-summary ; pv magazine 2024, https://www.pv-magazine.com/2024/03/21/electrolyzer-prices-what-to-expect/ (27.09.2026) | [Ś] | **Zaniżone ~1,3–2× wobec dzisiejszych kosztów instalacji.** Jako założenie „na 2040” dopuszczalne, ale trzeba to napisać. O3: +~0,8–1 mld €/rok ≈ **+4 €/MWh**; O3b +~6 €/MWh [OBL] |
| 29 | Kawerna H2 | 0,5 €/kWh H2 (0,03 €/kWh-rok) [N] | Pojedyncza kawerna to 35–140 GWh. **EWI (III 2024): LCOS 0,66–1,75 €/kg**, przy niskim wykorzystaniu **do 3,5 €/kg** (≈0,02–0,05, do 0,105 €/kWh), przy częstych cyklach ~0,45 €/kg. Talukdar i in. (iScience, XII 2023): ~0,8 $/kg dla ≥0,5 TWh | EWI, https://www.ewi.uni-koeln.de/en/news/ewi-analyses-costs-for-underground-hydrogen-storage/ ; Talukdar i in., https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10821165/ (27.09.2026) | [Ś] | Model: 0,03 €/kWh-rok przy 1 cyklu/rok ≈ **1 €/kg**, czyli w środku widełek EWI. Magazyn sezonowy (1 cykl) jest jednak bliżej górnej granicy (1,75–3,5 €/kg). Możliwe niedoszacowanie ×1,5–3: O3 (39 TWh) **+~1–2 mld €/rok ≈ +3–8 €/MWh** [OBL] |
| 30 | Turbina H2 / gazowa | 1 000 €/kW, sprawność cyklu 0,55 | Fraunhofer 2024: turbina gazowa 450–700; **GuD 900–1 300**; **H2-turbina 550–1 200; H2-GuD 1 100–2 400 €/kW**. Lazard 2026: peaking 1 100–1 650 $/kW, **CCGT 1 450–2 100 $/kW** (wariant wysoki dla uruchomień po 2028: 2 400–2 600 $/kW). Ceny turbin gazowych +195% od 2019 (WoodMac) | Fraunhofer (jak wyżej); Lazard (jak wyżej); WoodMac, https://www.woodmac.com/press-releases/gas-turbine-prices-soar-195-as-market-faces-supply-demand-crisis/ (27.09.2026) | [Ś] | Dla sprawności 0,55 (klasa GuD) 1 000 €/kW jest **optymistyczne**; realnie 1 300–1 800 €/kW. Dla wyspy z gazem (24 GW): +~0,5–1 mld €/rok ≈ **+2–4 €/MWh**. Dla O3 (22 GW turbin H2): +~3 €/MWh |
| 31 | CCGT (p. 9) | 1 300 €/kW, 58% | **Polskie kontrakty EPC 2025:** CCGT Grudziądz II 560 MW za 3,1 mld zł (Siemens Energy) ≈ 5 540 zł/kW ≈ **1 300 €/kW**; CCGT Gdańsk 561 MW za ~3,0 mld zł ≈ 1 260 €/kW; Rybnik 882 MW ~3,6 mld zł brutto (starszy kontrakt). Bez kosztów inwestora (+10–20%) | rp.pl, https://energia.rp.pl/gaz/art43874061-gaz-zamiast-wegla-brunatnego-polacy-zaplaca-za-nowy-filar-energetyki ; WysokieNapiecie, https://wysokienapiecie.pl/krotkie-spiecie/energa-zleci-a-konsorcjum-polimexu-budow-el-gazowo-parowej-w-gda-sku-za-szac-3-mld-z/ (27.09.2026) | [W] | **Realne** (EPC). Z kosztami inwestora ~1 450–1 550 €/kW. Tabela p. 9 bez istotnych zmian |
| 32 | OCGT 800 €/kW / silniki 900 €/kW | [Ś] | Fraunhofer: GT 450–700 €/kW (2024); Lazard 2026 peaking 1 100–1 650 $/kW (USA). Rynek turbin napięty | jak wyżej | [Ś] | Realne, może lekko rosnąć. Bez zmian |
| 33 | Atom | ~150 €/MWh; „Lazard 2026: 175–255 $/MWh” | Potwierdzone: Lazard 2026 **175–255 $/MWh** (Vogtle), CAPEX 12 300–17 570 $/kW. Fraunhofer: 13,6–49 ct/kWh | Lazard (jak wyżej) | [W] | 150 €/MWh to dolna granica widełek. Wniosek „atom droższy” raczej się wzmacnia |
| 34 | Źródło „IRENA: CCGT w USA ~2 400 $/kW” | IRENA | **Błędna atrybucja.** IRENA nie publikuje kosztów gazu. Właściwe źródła to Lazard 2026 (wysoki wariant 2 400–2 600 $/kW) i GridLab 2025 (2 000–2 500 $/kW w nowych projektach w USA) | Lazard; GridLab, https://gridlab.org/wp-content/uploads/2025/09/GridLab_Gas-Turbine-Costs-Report-1.pdf (27.09.2026) | [W] | Poprawić przypis |
| 35 | Biometan: „kilka mld m³, kilkadziesiąt TWh” | [N] | KPEiK: **1,1 mld m³ (11,9 TWh) w 2030, 2,6 mld m³ (28,3 TWh) w 2040**. Potencjał wdrożeniowy ~4,7 mld m³, z realnej dostępności substratów ~9 mld m³ (~47–95 TWh), długoterminowo (Gas for Climate, 2050) do 13 mld m³ | teraz-srodowisko.pl, https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/9-miliardow-metrow-szesciennych-biometanu-z-polskich-surowcow-potencjal-wskazuje-najnowsza-analiza-15435.html ; gov.pl (*Realny potencjał produkcji biometanu*), https://www.gov.pl/attachment/1d27ccd0-14be-46ee-9535-68cef31dd0b0 (27.09.2026) | [Ś] | Potwierdzone: ~55 TWh paliwa to **górna część potencjału**, ~2× plan KPEiK na 2040. Wniosek „biometan to część rozwiązania” bez zmian |
| 36 | NREL ATB 2025, Danish Energy Agency Technology Catalogue | – | Nie udało się pobrać konkretnych wartości (strony interaktywne / brak wyników) | https://atb.nrel.gov/ ; https://ens.dk/ | [N] | Porównanie oparte na Fraunhofer, IRENA, Lazard, BNEF i IEA, co wystarcza do oceny kierunku |
| **SPÓJNOŚĆ 16 ↔ 17** |||||||
| 37 | Koszt ładowarek | 16: „~16 mln miejsc × 1 000 € = 16 mld €, ~1,3 mld €/rok”; 17: ~26,6 mln punktów, **97–227 mld zł (środek 147)** | 147 mld zł ≈ **35 mld €** (≈2,8–3,3 mld €/rok przy 15 latach i 5%) [OBL] | raporty 16 i 17 | [OBL] | **Ujednolicić.** Liczba z 16 jest ~2× za niska (mniej punktów i brak punktów przy pracy). To pozycja poza kosztem systemu, więc wnioski o miksie się nie zmieniają. W komunikacji „ile kosztuje utopia” trzeba jednak używać 17 |

---

## 2. Szacunek łącznego wpływu korekt kosztowych na raport 16 [OBL, Ś]

Przyjmując realistyczne dziś (2025–26) koszty zamiast założeń modelu:

| Scenariusz | €/MWh w raporcie | Korekty (PV, turbiny, elektrolizery, kawerna) | €/MWh po korekcie (orientacyjnie) |
|---|---|---|---|
| O2 wyspa + gaz, nowe budynki | 74 | PV +4–5, turbiny/CCGT +2–4 | **~80–83** |
| O1 wyspa + gaz, stare budynki | 84 | PV +4, turbiny +3–5 | **~91–93** |
| O3 100% OZE, nowe budynki | 91 | PV +8–10, elektrolizer +4, turbiny H2 +3, kawerna +3–8 | **~105–115** |
| O3b 100% OZE, stare budynki | 112 | PV +10–12, elektrolizer +6, turbiny +5, kawerna +5–10 | **~135–145** |
| Wariant z atomem (O4b / F6) | 105 / 92 | koszt atomu raczej wyżej (Lazard) | ≥ bez zmian |

- Liczone bez ponownej optymalizacji. Model przy wyższych kosztach PV i H2 dobrałby inny miks, więc realny wzrost byłby nieco mniejszy.
- **Wnioski jakościowe się nie zmieniają, a część się wzmacnia:**
  - „ostatnie 10–15% jest najdroższe”: różnica gaz vs 100% OZE rośnie z ~17 do ~25–30 €/MWh (nowe budynki);
  - „termomodernizacja to największa dźwignia”: różnica O3b − O3 rośnie;
  - „offshore przegrywa z lądem”: przy 4 150 €/kW jeszcze wyraźniej.
- **Porównanie z ceną hurtową 2025 (~109 €/MWh) słabnie:** wariant 100% OZE przy nowych budynkach wychodzi po korekcie w okolicy dzisiejszej ceny hurtowej, a nie ~20% poniżej.

---

## 3. Czego nie udało się zweryfikować (zostaje [N])

- Liczba samochodów **osobowych** z ważnym OC (UFG publikuje sumę 29,7 mln dla wszystkich pojazdów, bez rozbicia).
- Średni roczny przebieg z odczytów liczników CEPiK. Publicznego zestawienia nie znaleziono; autoDNA podaje tylko średni stan licznika.
- Odsetek norweskich borettslag/sameie z instalacją ładowania.
- Plug-in rate klientów Octopus (brak publicznej liczby).
- Wartości NREL ATB 2025/2026 i duńskiego Technology Catalogue.
- Koszt modułu MID i „inteligencji” (500–1 500 zł na punkt), koszt ppoż. w starym garażu (×2).
- ISO 15118 na AC po stronie aut: brak autorytatywnej listy modeli.
- Obowiązek ISO 15118-20 dla punktów **prywatnych** od 2027. Źródła są sprzeczne; AFIR dotyczy punktów publicznych.